“Hij was helemaal over zijn toeren”

Jan Willem Sies

Jan-Willem Sies, teammanager fraudebestrijding bij gemeente Tilburg, is er de man niet naar om spijt te hebben. Maar toen een collega hem benaderde over de Taskforce Kindermishandeling, moest hij meteen denken aan de zoontjes van ‘meneer B’. Jan-Willem vermoedde verwaarlozing en deed niets. Nu vertelt hij zijn verhaal aan wie het maar horen wil. Zodat anderen ervan kunnen leren.

Meneer B. wilde een grote koelkast. Omdat hij die van zijn uitkering niet kon betalen, vroeg hij bijzondere bijstand aan. De gemeente wees dat verzoek af, waarna B. zich misdroeg tegenover twee ambtenaren. Daar kwam Jan-Willem in beeld: “Als inwoners agressief zijn tegen een van mijn medewerkers, voer ik met hen een ordegesprek.”

Samen met de wijkagent en een collega van de afdeling Werk en Inkomen ging hij naar het huis van B. “Hij was helemaal over z’n toeren”, vertelt Jan-Willem. Bedreigend ook, in de trant van: “Als ik hem voor m’n auto krijg, dan geef ik gas.” Voor de eerste keer sinds hij teammanager werd, hield hij er rekening mee dat er klappen gingen vallen.

De man was zo opgefokt, dat Jan-Willem drugsgebruik vermoedde. Terwijl het voor B. ongewenste bezoek in de deuropening stond, verschenen twee peuters. “Schattige jongetjes”, volgens Jan-Willem. “Oprotten jullie”, beet de vader hen toe terwijl hij ze naar buiten duwde. Tijdens een inspectie van de woning bleken de jongetjes geen klerenkast te hebben. Een van hen had zelfs geen bed.

Signalen die kunnen duiden op kindermishandeling, of op z’n minst verwaarlozing. Toch greep Jan-Willem niet in. Hij was te zeer gefocust op B. en zijn gedrag. Naderhand besprak hij zijn vermoedens ook niet met de andere twee mannen. En dat is precies wat hij wél had moeten doen.

Inmiddels worden alle medewerkers van het team fraudebestrijding getraind in het omgaan met de meldcode. Dit gebeurt aan de hand van de ervaringen van Jan-Willem. Later hoorde de teammanager dat de jongetjes een half jaar na zijn ontmoeting met B. uit huis zijn geplaatst. Soms een noodzakelijke, maar zeker geen ideale oplossing. Voor Jan-Willem was het een opluchting te horen dat ze veilig waren.

Kom je door je werk regelmatig bij mensen ‘achter de voordeur’?

Wees dan alert op signalen van kindermishandeling. En bespreek de situatie met collega’s. Een gesprek met iemand uit de omgeving van de kinderen, bijvoorbeeld via de Toegang, is al een goed begin. Dus Kom in actie. Want er is altijd iets wat je kunt doen. Oók als je twijfelt.

“Ik denk dat er meer aan de hand is”

Een foto van Anke de zus die in actie gekomen is

Anke: “Na 9 jaar is het geweld in het huwelijk van mijn zus buitensporig. Haar ex slaat haar elke dag. Ze was gegijzeld. Geen telefoon, hij ging overal mee naar toe. Als hij weg ging deed hij alle deuren op slot. Er was niemand op de hoogte van haar situatie. Ook ik niet. Ik heb er nooit naar gevraagd, ook al had ik het vermoeden dat het niet pluis was. Vaak heb ik gedacht dat het wel mee zal vallen, anders had ze wel iets tegen mij gezegd.

Haar ex werd opgepakt door de politie omdat hij wiet handelde en is meegenomen naar het politiebureau. Mijn zus moest ook bij de politie komen, maar durfde niets te zeggen. Bang voor represailles. Politieman Cor was aanwezig bij dit gesprek. Hij zei tegen mijn zus: ‘ik denk dat er met jou meer aan de hand is. Wanneer je hierover wilt praten, moet je me bellen. Altijd!’ En hij gaf haar zijn visitekaartje. Cor heeft mijn zus de kracht gegeven om weg te gaan en zij wist dat hij haar ging helpen.

Op een middag, toen het thuis weer uit de hand liep, heeft mijn zus de keuze gemaakt om te vluchten. Ze is samen met haar zoon naar buiten gerend. Ze heeft een bus staande gehouden en Cor gebeld. Hij kwam en regelde een plek in een blijf van mijn lijf huis. Van daaruit is ze verhuisd naar een ander dorp. Zij heeft haar leven weer op orde. Maar de spanning dat haar ex haar lastig gaat vallen, blijft altijd.

Heb jij het vermoeden dat het niet goed met iemand gaat?

Vraag dan eens: Hoe gaat het met je? Of ben jij OK? En vraag dit niet een keer, maar vraag dit meerdere keren. Dit maakt het verschil om de keuze te maken om weg te gaan.  Dus Kom in actie. Want er is altijd iets wat je kunt doen. Oók als je twijfelt.

“Met deze tips kan ze iets veranderen.”

Een foto van Jaap de leerkracht die in actie gekomen is

Jaap, leerkracht van groep 7:  “Op onze school werken wij met ‘Marietje Kessels’, een project gericht  op het weerbaar maken van kinderen tegen de diverse vormen van machtsmisbruik. Een van de thema’s is kindermishandeling. Onderdeel van het project is een filmpje waar de trainers en de kinderen samen naar kijken en nabespreken. In de nabespreking gaf een kind aan dat hij zich helemaal herkent in een scene. Hij vertelde dat ook zijn moeder hem en zijn twee broertjes regelmatig slaat. Ik heb dit besproken met schoolmaatschappelijk werk. Daar schrokken ze wel enorm van.

De school heeft vervolgens beide ouders uitgenodigd voor een gesprek. De moeder gaf meteen toe dat ze de kinderen regelmatig slaat. Haar man is al vroeg de deur uit, de kinderen zijn druk en het is al snel een chaos aan het ontbijt. De enige manier om de kinderen in het gareel en op tijd op school te krijgen, is om klappen uit te delen. Net als vroeger bij haar thuis. Ze weet niet hoe het anders moet. De school heeft geregeld dat ze opvoedondersteuning en tips krijgt hoe ze rustig met de jongens om kan gaan. Het gaat nu veel beter met haar. Ze is blij dat haar zoon gepraat heeft en de school hen voor een gesprek heeft uitgenodigd. Met de tips en ondersteuning  kan ze haar gedrag gaan veranderen.”

Heb jij het vermoeden dat het niet goed gaat met een leerling?

Het is niet altijd gemakkelijk om als leerkracht met ouders in gesprek te gaan bij vermoedens van kindermishandeling. Vraag de Ib-er, de directeur of de schoolmaatschappelijk werker je te ondersteunen bij het gesprek. Daardoor kan de cirkel van geweld doorbroken worden!

Maak jij je zorgen om een kind? Kom in actie. Want er is altijd iets wat je kunt doen. Oók als je twijfelt.

“Ik twijfelde of ik het wel goed zag, maar ik bleef me zorgen maken.”

Een foto van Jade de moeder die in actie gekomen is

Jade: “Het vriendje van mijn zoontje speelt vaak bij ons. Hij wil eigenlijk nooit dat mijn zoontje en andere vriendjes bij hem thuis komen spelen. En heel vreemd: altijd als mijn man binnenkomt, sluipt hij snel naar boven. Terwijl hij daarvoor nog lekker aan het spelen was. Ik dacht altijd dat ik kindermishandeling wel zou herkennen. Een blauwe plek zou zien ofzo. Maar dit zag ik niet, dit voelde ik. Ik voelde dat hij bang was. Daarom heeft het ook veel te lang geduurd voordat ik uiteindelijk iets deed. Ik twijfelde of ik het wel goed zag, maar ik bleef me zorgen maken. Ik wist ook niet goed wat ik kon doen. Toen dacht ik: ik vraag het eens aan de juf op school. Zij herkende het gedrag waar ik me zorgen om maakte. Ze is er verder achteraan gegaan.”

Maak jij je zorgen om een kind? Kom in actie. Want er is altijd iets wat je kunt doen. Oók als je twijfelt.

“Ik hoorde mijn buurvrouw vaak schreeuwen en schelden.”

Een foto van angela de buurvrouw die in actie gekomen is

Angela: “Ik maakte me echt zorgen om mijn buurkinderen. Een jongetje van 6 en een meisje van 10. Er was daar altijd zoveel drama en herrie in huis. Ik denk niet dat de kinderen geslagen werden, maar ze zagen er wel heel onverzorgd uit. Allebei de kinderen waren heel stil en schichtig. Je zag ze bijna nooit buiten. Op een keer liep ik ‘s avonds om 9 uur met de hond buiten en zag het meisje alleen in het speeltuintje. Ik vroeg haar of ze niet naar huis moest. Ze vertelde me toen dat haar vader niet thuis was en dat ze van haar moeder nog buiten mocht spelen. Ze wachtte tot haar moeder haar zou roepen voor het eten. Ik kreeg er een naar gevoel van, maar wist niet goed wat ik hiermee moest.

Toen het gezin bij ons op visite kwam voor de verjaardag van mijn dochter, viel me op dat er een enorme dranklucht om de moeder hing. Ze kreeg ruzie met haar man en het gezin ging snel weer naar huis. Later hoorde ik de moeder schreeuwen en schelden. Dat ging eigenlijk heel vaak zo. De volgende dag zag ik de vader buiten en vroeg hoe het ging. Hij draaide er een beetje omheen, maar gaf wel toe dat zijn vrouw problemen had. Ze had veel stress en kon er niet goed tegen als de kinderen druk en vervelend waren. Hij schaamde zich duidelijk en verdedigde haar. Ik heb toen aangeboden dat de kinderen bij mij mogen komen spelen als het te druk wordt en tegen de buurman gezegd dat hij eens met de huisarts moet gaan praten.”

Maak jij je zorgen om een kind? Kom in actie. Want er is altijd iets wat je kunt doen. Oók als je twijfelt.