Kinderarmoede: zie jij het?

Ook in de regio Hart van Brabant groeit 1 van de 9 kinderen op in armoede. Armoede kan allerlei redenen hebben. Soms hebben ouders (tijdelijk) geen werk en leven ze van een uitkering. Of ze werken wel, maar verdienen niet genoeg. Dit komt vaker voor bij alleenstaande ouders. Of ouders zijn ziek en kunnen helemaal niet meer werken. Of ze hebben schulden die hun geldproblemen nóg groter maken.

Wat de reden ook is, geldproblemen kunnen het leven een stuk moeilijker maken. Er is ook vaak geen geld voor dingen die nodig zijn voor school, zoals een fiets of laptop of geld voor het openbaar vervoer. Zelfs de verjaardag van een kind kan niet worden gevierd. Of kinderen op de middelbare kunnen niet met vrienden afspreken, omdat er geen geld is om iets leuks te doen.

Als er thuis geldproblemen zijn, heeft dat ook invloed op hoe een kind zich voelt. Schaamte en zorgen en angst voor de toekomst. Van al dat gepieker krijgen kinderen flinke last van stress of buikpijn. Ook op school kan het minder goed gaan. Concentratieproblemen en thuis huiswerk maken lukt vaak niet. Soms denkt de school daardoor dat een kind minder goed kan leren. Thuis hebben ouders soms minder tijd en aandacht voor een kind omdat ze worden opgeslokt door hun eigen problemen.

Initiatieven en fondsen kinderarmoede

Er zijn veel initiatieven die hulp en ondersteuning bieden aan kinderen die opgroeien in armoede. Bekijk hier het overzicht. Zodat je gezinnen in armoede kunt helpen en doorverwijzen.

 

Boek met een gouden boodschap

Boek Anton Horeweg, dit is een verschrikkelijk boek met een gouden boodschap

In de week tegen kindermishandeling was Anton Horeweg, Meester Anton, gastspreker bij de onderwijsbijeenkomst in Dongen.

Anton Horeweg is leerkracht, auteur van diverse onderwijsboeken en gedragsspecialist (MSEN). Zijn boek ‘Dit is een verschrikkelijk boek met een gouden boodschap’ zit in de toolkit Praten helpt die elke basisschool in de regio Hart van Brabant in september 2021 heeft ontvangen.

In dit boek voor kinderen vanaf 10 jaar vertelt meester Anton wat er kan gebeuren als kinderen iets ergs meemaken of als ze het thuis niet altijd fijn hebben. Veel kinderen maken iets ergs mee, zonder dat ze dat doorhebben. Dat komt omdat ze niet weten wat ‘normaal’ is. Ja, ze weten heus wel dat je niet keihard moet boeren door de klas. Of dat het niet normaal is om in de winter in je zwembroek naar school te gaan. Maar is het normaal als je thuis of op school uitgescholden wordt? Of klappen krijgt? Meester Anton vertelt hoe je je kunt voelen, met wie je daarover kunt praten, en vooral: dat het niet jouw schuld is!

Anton Horeweg vertelt waarom je kindermishandeling moet bespreken in de klas.

Waarom het ‘moet’

Kindermishandeling en seksueel misbruik. Heftige onderwerpen. Moet je dat wel bespreken in je klas? Onder andere Bicanic, hoofd Landelijk traumacentrum en Landelijk coördinator Centrum Seksueel Geweld (2020), zegt in haar video over seksueel misbruik dat kinderen eerder tot disclosure overgaan als het onderwerp bespreekbaar blijkt te zijn. In het rapport Het benutten van een krachtig signaal van Cees Hoefnagels blijkt hetzelfde. Dat is naar mijn idee een goed argument om het onderwerp bespreekbaar te maken. In een recent rapport van ZonMw staat: ‘Zorg voor blijvende aandacht voor kindermishandeling en in het bijzonder voor seksueel geweld en misbruik.’ En ‘Aandacht helpt.’

Ik dacht dat het zo hoorde

Projecten als deze geven kinderen een referentiekader. Hoe weet je dat iets niet ‘normaal’ is? Als een volwassene dat aan je uitlegt. Bovendien, zelfs als je weet dat er iets niet klopt, kun je je als kind vreselijk eenzaam voelen. Ook gaan veel kinderen en jongeren zichzelf de schuld van het gebeurde geven. Hoe belangrijk dat laatste is blijkt wel uit de reacties van hen die in deze situatie hebben gezeten en misbruikt of mishandeld zijn. En als je wel aanvoelt dat er wat mis is? Waar ga je heen als kind? Ook dat leren ze met dit boek.

Taak

Uit het rapport van Hoefnagels blijkt ook dat, hoewel leerkrachten na vriendjes of vriendinnen op de tweede plaats staan om onthullingen over mishandeling of misbruik te doen, 47% van de kinderen twijfelt of ander kinderen dit willen horen en 11% denkt zelfs van niet. Waar moet je als kind dan heen?
Er ligt naar mijn mening een taak voor school.

Ik ben geen hulpverlener

Veel mensen willen niet aan dit onderwerp denken, laat staan bespreekbaar maken. Een argument is vaak: ‘Ik ben leerkracht, geen hulpverlener.’ En inderdaad een leerkracht is geen hulpverlener. Ik ook niet. In stilte lees ik ‘Help!’ achter dit zinnetje, want het is ook eng. Wat als een kind iets vertelt, wat als een kind heel verdrietig wordt (of eigenlijk: dat laat zien, want het verdriet is er al), of als een kind erg boos wordt? Tja, daar zijn geen standaardantwoorden op, maar je kunt wel het lezen en bespreken van dit onderwerp goed voorbereiden. Het is niet iets wat je op een middagje besluit te doen omdat je tijd over hebt. Gelukkig bieden alle projecten handreikingen die goed doordacht zijn.

Weet je wel wat je los kan maken?

Inderdaad: Dit is een verschrikkelijk boek met een gouden boodschap kan ogenschijnlijk veel losmaken. Maar nogmaals, vergeet niet dat het ‘probleem’ er al is! Kinderen zitten in deze situatie en kunnen geen kant op. Ze zijn wanhopig en eenzaam. Het verwoest letterlijk hun leven. Je kunt ze dan toch geen steun onthouden omdat het ongemakkelijk is? Bij wie moeten ze dan terecht kunnen? Leerkrachten zijn vaak degenen die ze vertrouwen. Zij zijn ontzettend geholpen met een steunende volwassene. De leraar kan die volwassene zijn.

Maar hoe dan?

En nu is er dus Dit is een verschrikkelijk boek met een gouden boodschap voor groep 7 en 8. Dit initiatief heeft een duidelijk doel: Kinderen leren wat niet ‘normaal ‘ is, kinderen leren dat ze niet alleen staan en dat het nooit hun schuld is.

Schoolbrede aanpak

Bespreek met je directie en je team de noodzaak van psycho-educatie op dit gebied. Leidraad zou volgens mij moeten zijn, dat kinderen steun en hulp kunnen krijgen als ze dat willen. Dat ze in ieder geval leren dat ze niet alleen zijn, dat er volwassenen zijn die kunnen helpen, dat er sites zijn waar je erover kunt praten (of melden) en dat het nooit hun schuld is.

Wat zeggen de kinderen die misbruik en geweld hebben meegemaakt?

Kim van Laar, directeur van Team-Kim: ‘Dit boek is dan misschien wel een verschrikkelijk boek, maar naar mijn idee een heel belangrijk boek! Ikzelf had in ieder geval dit boek heel graag willen lezen toen ik net zo oud was!’

Kim Koumans, #dossierdansmisbruik: Ik heb zelf heel lang geworsteld met schuld- en schaamtegevoelens door wat ik jaren lang in de danswereld mee maakte, ik had graag willen weten dat ik dit niet als enige doorging en dat het niet mijn schuld was. Ik had dit boek graag als kind willen lezen.’

Wat zeggen je collega’s die het aandurfden?

Monique Baard, schoolbegeleider: ‘Zij heeft het gelezen met een meisje waar ze zich zorgen om maakte. Het meisje vertelde na lezing van dit boek en het zien van het filmpje dat seksueel misbruik ook bij haar gebeurd is.’

Mandy Korsten, leerkracht: ‘Ze wisten niet dat dit zo erg gebeurde (en ik had maar een paar voorbeelden genoemd). Ze gaven me het compliment dat het fijn was dat ik dit had besproken want dat had nog geen een juf eerder gedaan.’
Een leerkracht: ‘Een geweldig goed boek… Een HULP en BEGRIP voor kinderen die geen kant op kunnen… Zo begrijpelijk geschreven en hele goeie tips die er gegeven worden.. Een aanrader voor elke school…’

Anton Horeweg, leerkracht, auteur: ‘Toen ik dit boek uitreikte op basisschool De Akkers in Spijkenisse, was er een kind dat na bespreken in de klas eindelijk durfde te praten. De school wist al lang dat er iets mis was, maar kreeg er de vinger niet achter.’

Winnaars Hart voor een kind award

Jayden Broers uit Goirle, Heidi Vonk uit Tilburg en K!NDT en zijn de winnaars van de Hart voor een Kind award. Zij kregen de award uitgereikt op zaterdag 20 november, op de internationale dag voor de rechten van het kind. Tijdens een feestelijke bijeenkomst in het Stadhuis in Tilburg vertelden de genomineerden wat ze voor kinderen willen betekenen en waarom. Na een kort beraad koos de jury onder voorzitterschap van Marcelle Hendrickx de drie winnaars. De Hart voor een kind award is een initiatief van de Taskforce Kindermishandeling Hart van Brabant en bedoeld voor organisaties en mensen die goede dingen doen voor kinderen. Met de award willen de partners van de Taskforce aandacht vragen voor de rechten van ieder kind om gezond en veilig op te groeien.

De Hart voor een kind award is dit jaar voor het eerst uitgereikt. De bedoeling is om de award ieder jaar rond 20 november uit te reiken aan drie categorieën: een organisatie, persoon 18+ en kind 18-. Aan de award is ook een geldbedrag verbonden om te investeren in mooie projecten voor kinderen. Presentator Oussama Ouali zette de genomineerden in het zonnetje en voerde een mooi gesprek over hun initiatieven en plannen voor de toekomst. Ontroerende en mooie verhalen kwamen voorbij.

Marcelle Hendrickx, voorzitter van de regionale Taskforce Kindermishandeling en tevens voorzitter van de jury van de award: “Wat ben ik trots op alle mooie inzendingen. Als jury zijn we geraakt door de kracht, de energie, en de betrokkenheid die er is bij deze mensen en organisaties. Zij maken het verschil voor kinderen in kwetsbare situaties. Het was ook heel ingewikkeld om de winnaars te kiezen. Het zijn allemaal mensen en organisaties die geweldig werk doen!”

Verhalen winnaars 2021

Lees de verhalen van de winnaars: Jayden BroersHeidi Vonk en K!NDT

De winnaars

Jayden Broers uit Goirle
Jayden (14 jaar) was het afgelopen schooljaar ‘buddy’ voor een klasgenoot die in een rolstoel zit. Jayden stak als enige zijn hand op toen de docent aan het begin van het schooljaar vroeg wie Isa wilde helpen. Jayden helpt haar elk moment van de dag met veilig door het gebouw verplaatsen en hij zorgt dat zij op een gewone school een fijne tijd kan hebben. Jayden en zijn klasgenoot zijn een perfect team geworden. Jayden helpt in elke omstandigheid. Laatst was de lift kapot en toen heeft Jayden elke keer iemand geregeld om de rolstoel de trap op en af te tillen met hem. Jayden is genomineerd door zijn docent. Jayden: “Met het prijzengeld wil ik graag iets leuks organiseren voor gehandicapte kinderen, een leuk uitje bijvoorbeeld. Ook samen met Isa.”

Heidi Vonk uit Tilburg
Heidi heeft 2 vrienden van haar zoon (19 jaar) in huis genomen. Beiden hebben veel mee gemaakt en waren niet meer op hun plek waar ze verbleven. Heidi heeft hen onderdak geboden en in contact met hulpverlening gebracht. De jongens gaan naar school en hebben een bijbaantje. Het gaat steeds beter met ze.

Heidi wil het prijzengeld graag willen besteden aan de kamers van de jongeren die niet thuis kunnen wonen, zodat zij hun kamer meer eigen kunnen maken. Heidi: “Wat me opviel toen ik een van die jongens ging ophalen in de beschermde woonomgeving, was de onpersoonlijkheid van de kamer. Ik zou daarom het geld willen besteden aan bijvoorbeeld een poster voor op de kamers van die jongeren.” Heidi had ook nog een tip voor het onderwijs: “Als een kind te laat komt, zeg dat niet: ga een briefje halen, maar zeg: fijn dat je er bent. Zodat kinderen zich op school veilig en welkom voelen.”

K!NDT uit Tilburg
K!NDT zet de kansen van het kind centraal. Dit doen zij bijvoorbeeld door (onderwijs)professionals gesprekshulpmiddelen en training te bieden hoe zij vanuit een positieve insteek het gesprek aan kunnen gaan met ouders en kinderen.

K!ndt wil het prijzengeld investeren in trainingen en een informatiepakket over de kansencirkel, en professionals daarmee helpen om het goede gesprek te kunnen voeren met ouders en kinderen. Om altijd met kinderen te praten hoe het thuis is, niet alleen pas als het moeilijk wordt.

Over de award

De Hart voor een Kind award is bedoeld voor organisaties en mensen die goede dingen doen voor kinderen. De kandidaten voor de award zijn aangedragen door inwoners van de regio Hart van Brabant. Via de website zorgenomeenkind.nl konden zij in september en oktober kandidaten aandragen via de website zorgenomeenkind.nl. Een vijfkoppige jury selecteerde vervolgens de genomineerden in de categorieën: organisatie, persoon 18+ en kind 18-. Bij de award ontvangt de winnende organisatie een bedrag van 2500 euro. De winnende persoon van 18+ krijgt een bedrag van 750 euro. De geldbedragen zijn bedoeld om te investeren in mooie projecten voor kinderen. Het winnende kind mag een hartenwens doen om andere kinderen te helpen.

De jury bestaat uit Marcelle Hendrickx (wethouder jeugd gemeente Tilburg en voorzitter Taskforce Kindermishandeling Hart van Brabant), Peter van Steen (wethouder jeugd gemeente Heusden), Lian Smits (bestuurder Sterk Huis), Angelica Balatbat (lid Augeo Jongerentaskforce) en Levirgio Bossers (lid jeugdwelzijnsraad Hart van Brabant).

Loon op Zand aan de slag met veilig sportklimaat

Een foto van een groep kinderen in voetbaltenues met hun trainer

Op 27 mei organiseerde de gemeente Loon op Zand samen met de Taskforce Kindermishandeling een interactieve bijeenkomst voor bestuurders en vrijwilligers van sportclubs in de gemeente Loon op Zand. Het thema van de bijeenkomst was samen werken aan een veilig sportklimaat.

Continue reading

Platform Gesloten Mobiele Familiesystemen Brabant

woningen in een cirkel

Een integrale aanpak van GMF problematiek vraagt om een netwerk. Een netwerk wat elkaar kent, verschillende disciplines bevat, noodzakelijke informatie met elkaar deelt en wat zich om gezinnen sluit als dit noodzakelijk is voor zorg en veiligheid van (gezins)leden.

Continue reading