“Herken signalen en durf in te grijpen”

Als beleidsadviseur van de gemeente Hilvarenbeek heeft Sanne Abrahams de onderwerpen zorg, veiligheid en jeugdbeleid in haar dossier. “Kindermishandeling gaat me aan het hart”, zegt ze. “Wij volwassenen hebben de plicht om kinderen uit een onveilige situatie te halen, thuis of waar dan ook. Want weet je: die kinderen weten vaak niet beter.”

‘We zijn hier met elkaar begaan. Ook met onze kinderen’

“Landelijk komt vier procent van de meldingen over kindermishandeling vanuit het onderwijs”, weet Sanne. De cijfers schudt ze zó uit haar mouw, professioneel en kalm. Ze kan vervolgens slecht haar boosheid verbergen over hoe veel kinderen te lang aan hun lot worden overgelaten. “Vier procent!”, herhaalt ze. “Terwijl vrijwel alle kinderen in Nederland onderwijs krijgen!”

Beroepskrachten die werken met onze kinderen deinzen nog steeds terug bij vermoedens van kindermishandeling. Sanne begrijpt de schroom, maar heeft er geen begrip voor. “Wegkijken kan écht niet. Herken signalen en durf in te grijpen. Ga in gesprek met het kind als het vaak ziek is, blauwe plekken heeft of overdreven druk of juist rustig is. ‘Hoe is het met je? Alles goed thuis?’ Als je twijfels houdt kun je, nee: móet je als beroepskracht de ouders aanspreken. ‘Het valt me op dat uw kind stil is, vaak schrikt, moe, snel afgeleid. Ik maak me wat zorgen. Gaat het wel thuis? Kan ik iets voor je doen?’ Ja, dat is knap moeilijk. Daarom duurt het al gauw zeven jaar voor een mishandeld of verwaarloosd kind geholpen wordt. Zeven jaar! Dat willen we in onze gemeente zo lang niet laten duren. Dat pakken we hier samen aan!”

Vandaar een lokaal ambassadeursteam Verbind voor het Kind, een regionale Taskforce Kindermishandeling
en de website www.zorgenomeenkind.nl. Hier kan iedereen informatie vinden over hoe je jezelf of een kind of ouder uit je buurt, sportclub of vriendenkring kunt helpen als het niet lekker gaat. “We zijn in onze gemeente altijd met elkaar begaan. Laten we dat ook zijn met onze en elkaars kinderen. Daarmee kunnen we samen veel leed voorkomen.”

Ook jij kunt iets doen!

Sanne zet zich in voor de strijd tegen kindermishandeling. Verschillende ambassadeurs uit Hilvarenbeek delen hun verhaal. Hoe zij verschil maakten voor een kind. Maak jij je zorgen om jezelf, een kind of een gezin? Kom dan in actie. Want er is altijd iets wat je kunt doen. Oók als je twijfelt.

“Opvoeden kan je soms boven het hoofd groeien”

Mascha Verboven-Netten uit Haghorst vertrouwde het niet helemaal: kinderen in de buurt van kennissen werden soms nogal hardhandig (‘aan de staart’) van de straat naar binnen getrokken. Haar kennissen hoorden geregeld vervelende geluiden. “Opvoeden verliep daar niet altijd zachtzinnig.” Na enig dubben besloot ze anoniem melding te doen van het vermoeden van kindermishandeling.

‘In iedere ouder zit vooral liefde’

“Het woord ‘kindermishandeling’ staat me tegen”, zegt ze nu. “Het klinkt alsof die ouders hun kinderen bewust pijn wilden doen. Daar geloof ik niks van, in iedere ouder zit volgens mij vooral liefde.” Als moeder weet Mascha dat de opvoeding van kinderen je soms boven het hoofd kan groeien. “In je onmacht en stress kun je dan dingen doen of achterwege laten waar je kwetsbare kinderen door geraakt worden. Soms letterlijk. Als dat te vaak gebeurt of te lang achtereen kan het zijn dat je hulp nodig hebt. Ook als je zelf niet in staat bent erom te vragen. Dan ben je denk ik blij als anderen je ongevraagd die hulp aanbieden, ook anoniem. Dáárom pleegde ik dat telefoontje naar Veilig Thuis. Niet om die ouders te veroordelen of straffen, maar om hen en hun kinderen te helpen.”

In een ander geval ging Mascha op theevisite. “De dochter liep er steeds verwaarloosder en onverzorgder bij. Toen heb ik mezelf bij haar moeder uitgenodigd om gewoon eens van nabij de situatie te bekijken. Niet uit platte nieuwsgierigheid, daarvoor is ook mijn eigen privacy me te lief. Ik ging langs om te zien of ik ergens mee kon helpen. Even te laten weten dat ik belangstelling heb in háár, als moeder. Laten zien dat ik aanspreekbaar was, altijd bereid een keer de helpende hand te bieden. Daarmee kreeg zij direct wat lucht. Er kwam ook hulp van maatschappelijk werk, waardoor het al snel beter ging in het gezin.”

Moeilijk? “Je moet wel even een drempel over. Maar het is beter dan niets doen.”

Ook jij kunt iets doen!

Mascha zet zich in voor de strijd tegen kindermishandeling. Verschillende ambassadeurs uit Hilvarenbeek delen hun verhaal. Hoe zij verschil maakten voor een kind. Maak jij je zorgen om jezelf, een kind of een gezin? Kom dan in actie. Want er is altijd iets wat je kunt doen. Oók als je twijfelt.

“Jouw zwijgen laat een ander in de ellende zitten”

Soms zag theatermaker Koen Ketelaars uit Hilvarenbeek het somber in. Had hij die voorstelling rondom het thema kindermishandeling niet te gemakkelijk beloofd? “Dit is de moeilijkste opdracht ooit. Maar volgens mij is het ons gelukt een stuk te maken dat op respectvolle, hanteerbare manier de tongen losmaakt.”

Als theatermaker behandelde Koen eerder zware onderwerpen als dementie en ongewenste kinderloosheid. Dít thema, kindermishandeling, ligt hem nóg nader aan het hart. “Sinds een paar jaar hebben we pleegkinderen in huis. Sindsdien ben ik veel minder bestand tegen de narigheid die kinderen kan overkomen. Die raakt me veel dieper dan voorheen. Het onrecht, hun weerloosheid. Dat maakte het de eerste tijd voor mij lastig om deze voorstelling te maken.”

Zijn belangstelling voor het onderwerp werd gewekt bij een groepsgesprek over kindermishandeling.
“Ik was gevraagd daaraan deel te nemen, waarschijnlijk om mijn theaterachtergrond. Er ging een wereld open die voor mij anders verborgen was gebleven.” Kindermishandeling speelt zich vaak af waar niemand het ziet. “Voor veel mensen is het ver van hun bed. Ze hóeven het niet te zien of er iets mee te doen. Wij trekken met deze voorstelling die deken van kindermishandeling af. Besef dat jouw zwijgen een ander in de ellende laat zitten.”

Kindermishandeling kan nog heel lang doorzieken in een mensenleven, weet Koen na vele gesprekken met psychologen en ervaringsdeskundigen. “Onze voorstelling, ‘HuidHonger’, hebben we opgebouwd rondom een volwassene die terugkijkt op een jeugd waarin hij liefde tekortkwam. Nu is hij verliefd geworden en begint een relatie. Met allerlei obstakels en blokkades die hun oorsprong vinden in onverwerkte ervaringen en herinneringen.”

Tussen scènes waarin de hoofdrolspeler zijn vader uithoort door spelen de acteurs hersencellen
die moeite hebben met de verwerking van wat ze zien. “Dat zijn momenten waarop mensen
even kunnen lachen en ademhalen.”

Ook jij kunt iets doen!

Koen zet zich in voor de strijd tegen kindermishandeling. Verschillende ambassadeurs uit Hilvarenbeek delen hun verhaal. Hoe zij verschil maakten voor een kind. Maak jij je zorgen om jezelf, een kind of een gezin? Kom dan in actie. Want er is altijd iets wat je kunt doen. Oók als je twijfelt.

Stormkamer: interactief theater

Waar:

locatie volgt

Wanneer:

Dinsdag 17 november op twee tijdstippen:
van 15.00 tot 16.30 uur en van 19.30 tot 21.00 uur

Voor wie:

iedereen is welkom, aanmelden is nodig

Organisator

Veilig Thuis Midden-Brabant

Aanmelden:  

Stuur een mail naar weektegenkm@veiligthuismiddenbrabant.nl
Vergeet niet te vermelden naar welke voorstelling u wilt komen!

Interactief theaterprogramma Salon Stormkamers met o.a. ervaringsdeskundigen.

Ontwerpwedstrijd voor basisscholen

Van 16 tot en met 22 november 2020 is de landelijke Week tegen Kindermishandeling. De regionale Taskforce Kindermishandeling organiseert samen met partners diverse activiteiten voor verschillende doelgroepen.

Continue reading

Symposium praten helpt

Wanneer:

18 november 2020, 13.30 uur inloop; programma 14.00 uur – 17.45 uur

Locatie: ETZ locatie Tweesteden

Voor wie:

Professionals in de zorgsector

Organisator

ETZ, GGD Hart voor Brabant, Veilig Thuis Midden-Brabant, Sterk Huis en deTaskforce Kindermishandeling

Aanmelden:  

vanaf eind september

In de Week tegen Kindermishandeling organiseren ETZ, GGD Hart voor Brabant, Veilig Thuis Midden-Brabant, Sterk Huis en de Taskforce Kindermishandeling Hart van Brabant op woensdagmiddag 18 november 2020 voor professionals in de zorgsector het symposium
Praten helpt: over zien en handelen bij sporen van kindermishandeling. 
Presentatie en dagvoorzitterschap door Karin Bloemen.

Wij nodigen medische zorgprofessionals van harte uit hierbij aanwezig te zijn. Ook nodigen wij andere professionals uit die zich geroepen voelen ‘verschil te maken’ in het creëren van een veiligere samenleving.

In verband met het coronavirus kunnen wij nu nog niet met zekerheid zeggen hoe wij elkaar fysiek
of digitaal ontmoeten. Wij volgen hierin het advies van het RIVM. Maar ondanks corona gaat het symposium gewoon door, wellicht met een beperkt aantal zaaldeelnemers, maar zeker met de mogelijkheid ook online de plenaire presentaties en workshops te gaan volgen en terug te kijken. Dus reserveer deze middag met interessante sprekers en workshops in uw agenda. Uitnodiging en programma volgt eind september.

BIG SKJ medisch specialisten accreditatie wordt aangevraagd.

“Mijn droom is een plek waar mantelzorgkinderen gewoon kind kunnen zijn”

kind tekent

Preventieve hulpverlening wérkt voor kinderen die mantelzorger zijn voor een ouder, broertje of zusje. Dat ervaarde GZ-pscycholoog Annelies Witzel toen ze voor het eerst mantelzorgkinderen begeleidde. Sindsdien pleit ze overal voor meer aandacht voor deze kwetsbare doelgroep. Een groep ook die soms lijdt onder psychische mishandeling.

De coronamaatregelen zijn versoepeld en scholen hebben hun deuren weer geopend. Maar leerlingen met chronisch zieke gezinsleden zitten vaak nog thuis, hoe graag ze hun klasgenootjes ook weer zouden ontmoeten. “Ze zijn bang om hun ouders, broertje of zusje te besmetten”, hoort Annelies van collega’s.

Jezelf wegcijferen

Annelies WitzelVolgens het CBS is zo’n 17 procent van de kinderen mantelzorger. Jezelf wegcijferen is typerend voor deze groep, weet Annelies. Ze kwam ongeveer 15 jaar geleden voor het eerst met mantelzorgkinderen in aanraking. Als GZ-psycholoog werkte ze in verpleeghuis Elisabeth in Goirle met volwassenen jonger dan 65 jaar met Niet Aangeboren Hersenletsel (NAH).

Vaak van de ene op de andere dag – bijvoorbeeld door een ongeval of herseninfarct – waren deze cliënten totaal veranderd. Ze kampten met tal van fysieke en psychische beperkingen. Dat is niet alleen moeilijk voor henzelf, maar ook voor hun gezinnen. “Veel mensen met NAH hebben last van prikkelgevoeligheid en emotieregulatiestoornissen”, geeft Annelies als voorbeeld. “Daardoor kan hun reactie op zoiets als lawaai buitensporig zijn.” Met als gevolg dat hun kinderen amper meer een vriendje of vriendinnetje mee naar huis durven te nemen.

Totaal kapotgelopen

Annelies kreeg toestemming om kinderen van cliënten met NAH te begeleiden. “Sommigen waren totaal kapotgelopen op hun ouder.” Een belangrijk onderdeel was psycho-educatie. “Vooral jonge kinderen snappen het gedrag van hun ouders vaak niet. Die denken dat het aan hen ligt. Dat kan leiden tot een gebrek aan zelfvertrouwen en geen grenzen durven aangeven.

Annelies bood de kinderen de ruimte hun gevoelens te uiten en gaf uitleg over NAH. Dat hielp. Ze voelden zich minder schuldig en waren beter in staat voor zichzelf op te komen. “Ze konden uiteindelijk zonder hulpverlening verder. Terwijl de mantelzorgkinderen die ik door plaatsgebrek niet heb kunnen helpen, later vaak bij de GGZ terechtkwamen.”

Ook fysiek zwaar

Sinds die tijd probeert Annelies waar ze maar kan een lans te breken voor mantelzorgkinderen. Net als kinderen van ouders met psychische problemen en/of een verslaving, zijn ze kwetsbaar. “Wat hen van KOPP/KOV-kinderen onderscheidt is de dubbele belasting. Ze hebben het niet alleen psychisch maar ook lichamelijk zwaar. Mantelzorgkinderen helpen hun ouder soms bijvoorbeeld naar het toilet.”

Psychische mishandeling komt ook bij deze doelgroep voor, weet Annelies. “Als zo’n kind de prikkelgevoeligheid van vader of moeder verstoort, kan die onbedoeld kwetsende dingen zeggen.” Met fysiek geweld hebben deze kinderen sporadisch te maken en ligt vanwege de fysieke beperkingen van de ouders minder voor de hand.

Gewoon kind zijn

Annelies’ droom is een plek waar mantelzorgkinderen terecht kunnen met hun verhalen. Een therapiegroep waar ze voorlichting krijgen over het ziektebeeld en hun ervaringen kunnen delen, maar ook een plek waar ze mogen spelen, waar ze gewoon kind mogen zijn. Haar pogingen om dit initiatief te financieren zijn tot nu toe zonder resultaat gebleven. Maar ze gaat onvermoeibaar door met haar strijd voor deze kinderen. “Het blijft mij bezighouden.”

Werk je met of ken je met mantelzorgkinderen? Annelies heeft enkele tips:

  • Laat hen hun verhaal doen en/of hun emoties uiten.
  • Geef hen de ruimte om zichzelf te zijn, om eens een keer niet op hun tenen te hoeven lopen.
  • Geef hen het gevoel dat ze goed zijn zoals ze zijn. Dat ze er mogen zijn.

infographic jonge mantelzorgers in coronatijd