Terugkijken: college Het taboe doorbreken

In de week tegen kindermishandeling 2020 organiseerde de Taskforce Kindermishandeling Hart van Brabant een reeks online colleges. Studenten, professionals en inwoners Hart van Brabant konden de livestream volgen en via de chat vragen stellen aan een expert.

In het college op donderdag 19 november 2020 ging Jeroen Latijnhouwers in gesprek met Olcay Gulsen over de rol van leerkrachten en leerlingen in het signaleren van kindermishandeling. Olcay is zelf opgegroeid met huiselijk geweld en weet als geen ander wat er nodig is om dit onderwerp bespreekbaar te maken. Dit college vond plaats in het Mill Hill College in Goirle. De aanwezige leerlingen konden vragen stellen aan Olcay en ook online deelnemers konden vragen stellen. Ard van Aken, rector van het Mill Hill College, verzamelde de vele vragen van de online deelnemers.

> Onderaan deze pagina is het college terug te zien en ook de antwoorden op vragen die niet tijdens het college beantwoord konden worden.

Over dit college

Alle kinderen zitten op school. Ze brengen daar vele jaren lang veel tijd door. Beroepskrachten in het onderwijs kunnen snel zien wanneer het niet goed gaat met een kind en op zoek gaan naar de oorzaak. Bijna 6% van de meldingen bij Veilig Thuis komt via het onderwijs terwijl 100% van de kinderen met wie het niet goed gaat op school zitten. Waar gaat het mis? Wat hebben leerkrachten en zorgteams nodig om signalen te zien en kinderen te helpen? Melden bij veilig Thuis is niet altijd het doel van het signaleren van kinderen die knel zitten en waar het thuis onveilig is. Hulp bieden wel. Dat is zelfs een wettelijke plicht.

Leerkrachten kunnen dit lastige onderwerp in de klas bespreekbaar maken. En zo kinderen en jongeren informeren en weerbaar maken. Veel kinderen die kindermishandeling meemaken weten niet dat het niet normaal is wat hen overkomt. En andere leerlingen weten niet dat misschien een klasgenoot thuis in een onveilige situatie zit. Door er in de klas over te praten, komt het gesprek op gang en kan het taboe doorbroken worden. Praten helpt!

Voor leerlingen
In de klas praten over huiselijk geweld en kindermishandeling helpt. Wat is normaal en wat niet? Wat doet het met iemand? Zo leer je meer over kindermishandeling: welke vormen er zijn en hoe vaak het voorkomt. Wist je dat gemiddeld in iedere klas een kind zit met een onveilige situatie thuis? Wat kun je doen als je het zelf meemaakt? Of als je ziet dat het niet goed gaat met een klasgenoot? Want je kunt altijd iets doen! Olcay zal vertellen wat zij als kind nodig had gehad. En je mag ook zelf vragen stellen aan Olcay. Wil je alvast meer weten over kindermishandeling? Kijk dan op deze website voor jongeren.

De expert

Olcay Gulsen groeide op in een gezin in Waalwijk waar huiselijk geweld plaatsvond. Eerder dit jaar maakte zij de indringende tv-serie ‘Olcay en huiselijk geweld’ waarin ze op zoek gaat naar antwoorden op vragen die zij heeft over huiselijk geweld met als doel het taboe hierover te doorbreken. Ze sprak met slachtoffers en daders. Voor het eerst ging zij in gesprek met haar moeder en zussen over hun eigen, heftige ervaringen met huiselijk geweld. Ook vroeg zij haar vroegere omgeving waarom niemand destijds ingreep. Het onderwerp huiselijk geweld laat haar niet los. In oktober werkt ze mee aan een bijeenkomst van de Alliantie Verandering van Binnenuit voor Tweede Kamerleden. Het doel van deze alliantie is zelfbeschikking, gelijkheid én veiligheid van vrouwen, meisjes en LHBT’s.

De presentator

Jeroen Latijnhouwers is journalist en radio- en televisiepresentator. Hij werkte onder andere bij Omroep Brabant, Veronica Nieuwsradio, RTL Sport, Omroep Max en als presentator van RTL Nieuws.

Vragen en antwoorden

Bedankt voor het verhaal. De serie vond ik ook zeer indrukwekkend. Wat raad je vertrouwenspersonen op basisscholen aan?
Het is nu heel anders dan in de jaren 70. Luister naar het onderbuikgevoel en onderneem actie. De meldcode kindermishandeling en huiselijk geweld is hierbij een krachtig instrument.

Hoe had de omgeving jullie kunnen helpen? Mijn ervaring is dat een kind vaak in een loyaliteitsconflict zit, waardoor de drempel om er over te praten te hoog voelt.
Door eerst een vertrouwensband te creëren met een kind, vertrouwen kweken zodat de drempel verlaagd wordt.

Wat zou Olcay als advies geven aan scholen met betrekking tot de meldingen. Ik merk ik mijn werk in het wijkteam dat scholen dat regelmatig lastig vinden.
Scholen zijn meldcode plichtig. Als ze het lastig vinden kunnen ze altijd advies vragen aan Veilig Thuis of het voorleggen aan het zorgteam op school.

Kan er geen vertrouwens persoon komen op elke school als kinderen boos zijn of anders gedrag vertonen?
Iedere school heeft een intern begeleider/zorg coördinator, een vertrouwenspersoon en een zorgteam, waar deze onderwerpen besproken en aangepakt kunnen worden.

Binnenkort heb ik een gesprek met een vrouw waarvan collega’s haast zeker weten dat zij door haar man mishandeld is. Mevrouw wilde hier toen absoluut niets mee. Ik heb haar per mail uitgenodigd voor een gesprek ipv dat ik met politieuniform aan haar deur ben gegaan. Per mail ontkent ze alles.
Het is belangrijk om vertrouwen te geven en soms kost dat meerdere interventies, maar blijf volhouden. Email is vaak te anoniem. Persoonlijk contact is beter.

Welke vraag zou Olcay geholpen hebben?
Hoe gaat het met je? Kan ik iets voor je doen?

Het is lastig als leraar om een gesprek te voeren met een kind als de ouders er (nog) niet van weten. Zeker ouders in deze tijd, ze zijn erg mondig. Wat is de eerste stap volgens jou?
De vraag stellen: hoe gaat het thuis? Ik maak me zorgen over uw kind, ik wil graag met u erover praten.

We weten uit cijfers dat 1 op de 5 kinderen dingen meemaken met geweld en of misbruik of geestelijk mishandeling….dus hoe kan het dan dat niet elk kind gehoord wordt en dat er niet meer gedaan wordt?
Omdat mensen in de omgeving van het kind/gezin genoeg redenen vinden, om niet in actie te komen: bijvoorbeeld het is niet aan mij om dit bespreekbaar te maken, dit soort ouders doen dat niet, ik wil de goede relatie niet op het spel zetten, ik ben bang voor represailles etc.